Geschiedenis en onderwijs in Laren e.o.
|
Laren ligt in het hart van het Gooi, en is ook het oudste dorp. De oorspronkelijke naam is Laer. Dit betekent ‘open plek’, want daar vestigden zich rond 400 na Christus de eerste Larenaars, boeren vooral. Maar een boerendorp is Laren al lang niet meer: kunstenaars maakten het in de negentiende eeuw tot een bruisend villadorp. De lange geschiedenis is overal voelbaar, en geeft Laren zijn bijzondere charme.
Eerste BewonersNatuurlijk werd de plek waar nu Laren ligt, al veel langer bewoond. De allereerste sporen gaan terug tot 8000 jaar geleden. Daar waar nu de Zuiderheide ligt, woonden nomaden die uit het noordelijke streken kwamen. Later, in het midden van de Bronstijd (1500 voor Christus) werden Laren en omgeving bewoond door een volk dat nu bekend staat als de Klokbekercultuur. Deze naam danken zij aan hun klokvormige aardewerk. Vandaag de dag zijn de overblijfselen van deze cultuur nog steeds te zien. Een voorbeeld zijn de Zeven Bergjes op de Zuiderheide, in de omgeving van ’t Bluk. Deze bergjes zijn ‘tumuli’, oftewel grafheuvels. Ook op de Westerheide zijn nog tumuli te vinden.
BakermatOmstreeks 400 na Christus vestigden boeren zich aan de oostkant van het tegenwoordige Sint Janskerkhof. De ‘eng’ - het bouwland - waar zij gingen wonen, is de bakermat van het dorp Laren. Die eng is er nog steeds, en ligt in de buurt van de sportvelden van LVV. Omdat de boeren regelmatig te maken kregen met invallen en oorlogen, trokken zij zich terug in het tegenwoordige Zevenend. Doordat zij bij elkaar in één buurt woonden, konden ze elkaar in geval van nood makkelijk helpen.
CoenswaerdeLater verhuisden de boeren naar een lager deel, naar dat wat nu de Brink heet. Daar lag een poel die gebruikt werd als drenkplaats voor het vee. Daardoor kreeg deze poel de naam ‘Coeswaerde’, afgeleid van Koewade, waarbij ‘wade’ drenkplaats betekent. Van hieruit ontstond het tegenwoordige Laren.
Zand en GrondDoor de arme zandgrond bleef het Gooi lange tijd achter in ontwikkeling en welvaart. Dat veranderde in de laatste decennia van de negentiende eeuw. Er kwamen spoor- en tramverbindingen, en het gebied werd steeds beter bereikbaar. Stedelingen met geld ontdekten het dorp voor een dagje uit. Maar ook als verblijfplaats kwam Laren steeds meer in trek. Door de industrialisatie in de steden groeide het aantal ziektegevallen daar, en artsen raadden het wonen in een bosrijke omgeving aan. In eerste instantie konden alleen de rijkere burgers zich een verblijf buiten de stad permitteren. Zij verbleven in het plaatselijke hotel, in pensions of bij boeren thuis. Zij verhuurden ’s zomers hun woongedeelte om extra inkomsten te hebben.
Villa's en BoerderijenOndernemers, zoals hotelier Jan Hamdorff, bouwden villa's langs de Naarderstraat, aan de ingang van het dorp. Hamdorff verhuurde zijn villa’s eerst aan toeristen, maar al snel verkocht hij ze. Ook waren er rijke kunstenaars en intellectuelen die atelierwoningen en villa’s lieten bouwen. Door de bijzondere verkavelingsstructuur kon Laren niet op grote schaal worden uitgebreid, bijvoorbeeld met villaparken of villawijken. De nieuwe woningen en winkels werden tussen de boerderijen gebouwd. Door die mengeling ontstond het karakteristieke gezicht van Laren.
Bijzondere ArchitectuurToen na 1900 de welvaart groeide, werd wonen in het Gooi ook betaalbaar voor de gegoede middenklasse. Er kwam nieuwbouw bij, waarvan de vormgeving niet door iedereen werd gewaardeerd. Bijvoorbeeld door de eerste generatie nieuwkomers. Zij hadden juist architectuur en bouwmaterialen gekozen die aansloten bij de ‘boerse’ omgeving. Een voorbeeld is de Blaricumse kolonie van professor van Rees, ontworpen door Th. Rueter. Of het ontwerp van Jan Gratema, aan de Brink. Dit ontwerp is ingetogen door de toepassing van riet, hout en lage dakvlakken. Het wordt beschouwd als het eerste aan de omgeving 'aangepaste' ontwerp. Ook de beroemde architect Berlage bouwde in Laren. Hij ontwierp in 1904 een landhuis, in opdracht van de familie Roland Holst. 'Wij willen het zo eenvoudig mogelijk, op het boerse af', aldus Henriette Roland Holst.
Laren nuOok nu nog is de Brink het hart van Laren. Hier is het karakteristieke gezicht van het oude dorp nog goed te zien. Er staan Saksische boerderijen, bijzondere winkels, gezellige terrasjes en uitstekende cafés en restaurants.
Op den BrinkIn het hart van het dorp, de Brink, vindt u bijzondere winkels, gezellige terrasjes en uitstekende restaurants. Ook staat er de Sint Jansbasiliek en in het zomerseizoen een poffertjeskraam. Onder de oude eiken wordt regelmatig jeu de boules gespeeld. Op de Brink is ook de Herdenking van 4 mei, en op Koninginnedag allerlei festiviteiten. Wandelen en FietsenIn Laren maakt u prachtige, afwisselende wandelingen. Langs de schilderachtige Saksische boerderijen, of langs de gebouwen die herinneren aan Larens kunstenaarsverleden. Ook in het omliggende natuurgebied zijn verschillende routes uitgezet. Bijvoorbeeld door de heidevelden waar u de grafheuvels uit de bronstijd kunt vinden. Ook een fietstocht is een leuke manier om laren beter te leren kennen. Schilderkunst, Archeologie en muziekBent u geïnteresseerd in het kunstenaarsleven in Laren? Bezoek dan het Singer Laren. In dit museum vindt u een prachtige vaste collectie en spraakmakende tentoonstellingen. Het museum is vernoemd naar het echtpaar Singer, dat rond 1900 de spil was van het Larense kunstleven. GeschiedenisBent u geïnteresseerd in de geschiedenis van Laren? Breng dan zeker een bezoek aan de Stichting Historische Kring. De enthousiaste vrijwilligers kunnen u heel veel vertellen over het dorp, de inwoners en de historische plaatsen en panden. SpeeltuinVoor de allerkleinsten is er de leuke speeltuin ‘Ons Genoegen’. OvernachtenIn Laren zijn geen overnachtingsmogelijkheden. Het dichtstbijzijnde hotel is Hotel De Witte Bergen in Eemnes. Andere overnachtingsmogelijkheden vindt u in Hilversum of Huizen. Hoe komt u in Laren ?Openbaar vervoer Onderwijs
Laren heeft vijf basisscholen en twee middelbare scholen.
Basisscholen in LarenIn de gemeente Laren zijn vijf basisscholen gehuisvest, te weten:
De Ploeg
Melkweg 42 1251 PT Laren Directeur: Ruud Philips Telefoon: 035- 5334355 Fax: 035 - 5334200 E-mail: obsdeploeg@obsdeploeg.nl De Ploeg De school is onderdeel van de Stichting Basisonderwijs Gooi & Vechtstreek, Postbus 221, 1270 AE in Huizen. Directeur: de heer A. Peltekian Telefoon: 035 - 5257578 e-mail: bao.GooienEemland@hetnet.nl Basisonderwijs Gooi en Eemland De Binckhorst St. Jan Eemnesserweg 17 1251 NA Laren Directeur: de heer Frans Wikkerman Telefoon: 035- 5382501 Fax: 035 - 6409772 E-mail: f.wikkerman@debinckhorst.nl De Binckhorst De r.k. basisschool maakt deel uit van de Stichting Katholiek Onderwijs Gooi en Eemland, Postbus 613, 1200 AP in Hilversum. Directeur: de heer C. Kroon Telefoon: 035 - 6460089 E-mail: bestuursmanager@skogene.nl E-mail: c.kroon@skogene.nl De Scheper Kerklaan 29 1251 JS Laren Directeur: mevrouw Mathilde Muijs Telefoon: 035- 53 84 894 Fax: 035 - 53 847 29 E-mail: m.muijs@proceon.nl De Scheper De p.c. basisschool De Scheper maakt deel uit van de Stichting Proceon in Hilversum (schoolbestuur voor protestants christelijk onderwijs in het Gooi en omgeving), Postbus 352, 1200 AJ in Hilversum. Directeur: de heer P.D. van Buuren Telefoon: 035 - 6852320 E-mail: pdvb@vpco.nl De Larense Montessorischool De Leemkuil 4 1251 AR Laren Directeur: de heer Eric Molenveld Telefoon: 035- 5383054 Fax: 035 - 5313161 E-mail: directie@montessorilaren.nl Montessori Laren De school is onderdeel van de Stichting Basisonderwijs Gooi & Vechtstreek, Postbus 221, 1270 AE in Huizen. Directeur: de heer A. Peltekian Telefoon: 035 - 5257578 e-mail: bao.GooienEemland@hetnet.nl Basisonderwijs Gooi en Eemland De Gooische School Oud Blaricummerweg 21 A 1251 GV Laren Directeur: de heer Leo Thijssen Telefoon:035- 53 82 234 Fax:035 - 53 82 234 E-mail: degooischeschool@freeler.nl De Gooische School Het schoolbestuur is de Vereniging De Gooische School, p/a Oud Blaricummerweg 21 A, 1251 GV in Laren. Basisscholen in BlaricumOBB Blaricum OBS Bijvanck KBS Bernardus Basisschool de Levensboom Middelbare scholen in LarenMiddelbare scholen in Huizen
Laren in cijfers kerngegevens per 1 januari 2010Totale oppervlakte 1.239 ha
Totale wegenlengte 70 km
Lengte fiets- ruiter- en wandelpaden 28 km
Leeftijdsopbouw per 1 januari 2010Totaal aantal inwoners 11.585
|
